Korte samenvatting
Koenraad (van Hochstaden), aartsbisschop van Keulen en aartskanselier van Italië, bericht aan richters, schepenen en burgers van Maastricht dat de Maastrichtse handelaren onder meer volgens het getuigenis van Gozewijn, voorzanger van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, op hun handelsreizen naar Hongarije en andere oostelijke gebieden van oudsher het recht hebben om ongehinderd door Keulen te reizen en hij ratificeert dit recht.
Latijnse tekst van de oorkonde
Conradusa, Dei gratia sancte Coloniensis ecclesie archiepiscopus, Italie archicancellarius, viris prudentibus iudicibus, scabinis ac universis opidanis Traiectensibus, Leodiensis dyocesis, salutem et omne bonum.
Cum de mercatoribus cuiuscumque nationis et patrie Coloniam cum suis mercibus frequentare consuetis, in ambiguitatem seu dessuetudinem devenisset qui termini quibus mercatoribus observandi existerent absque suorum transgressione locorum nosque propter communis commodi provisionem dubium huiusmodi amputantes, certam inde declarationem ediderimus quam in publicum redigi fecimus instrumentum, in quo inter cetera continetur quod quicumque mercator sui termini transgressor ab aliquo cive fuerit deprehensus Coloniensi, ab ipso cive impune et licite arrestari et puniri poterit more antiquo secundum quod vulgo hansen vocatur, quod taliter fieri consuevit quod civis Coloniensis mercatorem in tali excessu a se deprehensum, calamo vel iuncto vel aliquo consimili ligamento ligabit et si mercator illeb hoc vinculum preter ipsius civis voluntatemc solvere vel rumpere presumpserit, pro tali excessu tam corpore quam rebus in potestatem incidit civis ipsum comprehendentis et predicto modo ligantis. Nos qui tempore declarationis huiusmodi per dilecti in Christo Gozwini, canonici Coloniensis et cantoris Sancte Marie Traiectensis, Leodiensis dyocesis, insinuationem accepimus vestri opidi mercatores ex prisca hoc consuetudine habuisse quod ultra Coloniam licite versus Vngariam seu alias illarum origentalium partium civitates transsired pro sua mercatione valeant nec inde constitutionis istius ipsos censeri ullatenus transgressores, licet id non esset omnibus plenere notum quia tamen id ipsum ita esse cognovimus per illorum de nostra civitate testimonium quibus fidem huius rei merito decrevimus adhibendam, vobis exemptionis huiusmodi gratiam taliter ab antiqua pro vobis consuetudine introductam ratificamus de dono nostre benivolencie speciali.
In cuius rei testimonium presentem litteram conscribi et nostro sigillo fecimus communiri.
Datum et actum anno Domini Mo CCo Lmo nono, in crastino Barnabe apostoli.
a vergrote initiaal A.
b verbeterd uit ille door schrijfhand A.
c n verbeterd uit andere letter door schrijfhand A.
d aldus A, lees transire.
Nederlandse vertaling
Koenraad, aartsbisschop van Keulen en aartskanselier van Italië, maakt aan richters, schepenen en alle burgers van Maastricht het volgende bekend. Omdat aangaande de kooplieden van welke natie en vaderland dan ook die gewoon zijn Keulen herhaaldelijk met hun waren te bezoeken twijfel is gerezen of in onbruik was geraakt wat de grenzen waren die door die kooplieden in acht moesten worden genomen zonder overschrijding van hun plaatsen en omdat hij omwille van de zorg voor het algemeen belang op deze wijze de twijfel hieromtrent wil beperken, heeft Koenraad een verklaring uitgevaardigd die hij als oorkonde heeft laten opstellen, waarin onder meer staat dat elke koopman die als overschrijder van zijn grens door een Keulse burger zal worden betrapt, door die burger zelf ongestraft en geoorloofd zal kunnen worden gearresteerd en gestraft volgens de oude gewoonte, overeenkomstig hetgeen in de volkstaal hansen wordt genoemd; dit wordt gewoonlijk op zodanige wijze gedaan dat de Keulse burger die een koopman bij een dergelijk vergrijp betrapt, hem met een rietstengel of een bies of met een soortgelijke band zal vastbinden; en als die koopman het heeft gewaagd deze boei tegen de wil van die burger los te maken of te verbreken, dan komt hij voor een dergelijk vergrijp met lijf en goederen in de macht van de burger die hem heeft betrapt en op die wijze vastgebonden. Koenraad heeft ten tijde van deze verklaring via bekendmaking door Gozewijn, kanunnik te Keulen en voorzanger van Onze-Lieve-Vrouw te Maastricht, vernomen dat het geoorloofd was voor de kooplieden van Maastricht om vanuit deze oude gewoonte door Keulen naar Hongarije of naar andere steden van die oostelijke streken te reizen voor hun handel en dat zij daarom op generlei wijze werden beoordeeld als overtreders van die verordening, ofschoon dat niet aan allen volledig bekend was, aangezien hij heeft ingezien dat het zo is via de getuigenis van diegenen uit zijn stad aan wie hij heeft besloten dat terecht vertrouwen moet worden gehecht in deze zaak en hij bekrachtigt hun vrijstelling op de wijze zoals die vanuit oude gewoonte voor hen was ingevoerd.
Koenraad heeft bezegeld.
Gegeven en gedaan op 12 juni 1259.
Nadere toelichting
Lees meerpartners
donateurs
