Korte samenvatting
Arnulf maakt bekend en bevestigt dat hij het allodium te Aldoir, door Aleid aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Maastricht geschonken, heeft verworven tegen een jaarlijkse cijns van twintig schelling en een recognitiecijns van één aam wijn.
Latijnse tekst van de oorkonde
Obsecroa per misericordiam Dei fidelibus Sa[nctę] Ęcclesię notum fieri qualiter ego, Arnolfus, allodium Sanctę Marię in Aldoir, quod ancilla Christi Adeleit ęcclesię Sanctę Marię in Traiecto precium redemptionis animę suę statuutb eius intercessione confisa in perpetua cum sanctis luc[e gau]derec, hereditarium legitime et michi et posteris meis possedi. Propitio etenim michi, preposito, dekano, cum [***]usd eiusdem loci apud misercordiam eorum obtinui id censuale de manu eorum in legitimam hereditatem in [c]apitolio accipere, hoc interdicto ut annis singulis X solidos in Pentecosten et X solidos in Epiphania persolvam et [***]ps l[***] omni exactione sive placito sive heribanno sive precariis nisi forte in retentione census remaneam. Quod si aliquando hos terminos solvendi neglexero, non alicubi vel ab aliquo nisi Traiecti in capitolio hoc in me anima duertendum esse et fratrum iudicio. Adhoc etiam quicumque proximuse heres michi successerit, amam vini fratribus pro accipiendo dono persolvat nullum ad aliquem ultra [h]abens respectum. Et si prepositus in presentiarum fuerit, ipse cum dekano, sin autem, dekanus cum camerario donum faciat.
Hoc factum ratum et in me et in omnem successionem meam ibidem in capitolio idoneis testibus confirmavi, sed ne aliquando hoc obducat temporis diuternitas, litteralis hoc commendet vivacitas.
Acta sunt hęc publice anno incarnationis dominicę M C VII, indictione XV, regnante Heinrico, patre expulso, Otberto, episcopo, Steppone, preposito presidente, Lamberto, dekano.
His testibus preordinatis: Anelino, dekano Sancti Seruatii, Gerardo, dekano Tungrensi, Adelone, magistro, Frorico, cantore, Steppone, camerario, Eppone, Gocelone, Andrea, Teganone, Regenerof, Hillino, Bernardo, cum ceteris. His vero laicis: I[***]neg, Folquino, Rudolfo, Heinrico, Godefrido, Rotberto, Lamberto, Wichmanno, Arnulfo, Rufo, sub Willelmo, advocato superiore, Witgero, inferioreh.
a vergrote initiaal A.
b aldus A, lees statuit.
c slechts bovenrand letters zichtbaar A.
d lees mogelijk [omnibus fratrib]us A.
e geknoeid in o door schrijfhand A.
f vermoedelijk een verschrijving voor Renero A, conform de getuigenlijst in hiervoor Collectie Onze-Lieve-Vrouwekapittel, nr. 1.
g lees vermoedelijk I[mezo]ne A, conform de getuigenlijst in hiervoor Collectie Onze-Lieve-Vrouwekapittel, nr. 1.
h hierna sluitingsteken A.
Nederlandse vertaling
Arnulf maakt bekend dat hij en zijn erfgenamen het allodium van Onze-Lieve-Vrouw te Aldoir wettig als erfgoed hebben bezeten. Dit allodium was door Aleid, dienstmaagd van Christus, als prijs voor de verlossing van haar ziel, bestemd voor de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Maastricht om er door haar tussenkomst eeuwig van te genieten. Arnulf heeft dat cijnsgoed uit goedgunstigheid jegens hem uit de hand van proost, deken en [***]i van de Onze-Lieve-Vrouwekerk als wettig erfgoed in de kapittelzaal ontvangen, op voorwaarde dat hij jaarlijks tien schelling met Pinksteren en tien met Driekoningen betaalt en [***]j van iedere heffing, rechtszitting, heerban of beden, indien hij die cijns toevallig niet behoudt. Indien hij deze betalingstermijnen ooit zal hebben verwaarloosd, dan mag hij enkel in de kapittelzaal van Maastricht daarop worden aangesproken door middel van het oordeel van de broeders. Voortaan zal al wie hem als naaste erfgenaam opvolgt voor het ontvangen van de begeving één aam wijn aan de broeders betalen, terwijl hij geen toevlucht heeft tot iemand. Indien er voor dat ogenblik een proost is, dan moet die samen met de deken de begeving doen; zo niet, dan moet de deken dat samen met beheerder van de financiën doen. Arnulf heeft dit zowel voor hem als zijn opvolgers in de kapittelzaal met behulp van geschikte getuigen bevestigd.
Gedaan in 1107, tijdens de regering van Hendrik, nadat diens vader is verdreven, van Otbert, bisschop, tijdens het leiderschap van Steppo, proost, Lambert, deken.
Getuigen zijn: Anelinus, deken van Sint-Servaas, Gerard, deken van Tongeren, Adelo, meester (scholaster), Frorik, voorzanger, Steppo, beheerder van de financiën, Eppo, Gozelo, Andreas, Tegano, Reinier, Hillinus, Bernard en anderen. Leken zijn: I[***]k, Folkwin, Rudolf, Hendrik, Godfried, Robert, Lambert, Wichman, Arnulf, Rufus, onder Willem, oppervoogd, Witger, ondervoogd.
i lees mogelijk en broeders A.
j lees mogelijk vrijgesteld is A.
k lees vermoedelijk Imezo A, conform de getuigenlijst in hiervoor Collectie Onze-Lieve-Vrouwekapittel, nr. 1.
Nadere toelichting
Lees meerArnulf maakt bekend en bevestigt dat hij het allodium te Aldoir, door Aleid aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Maastricht geschonken, heeft verworven tegen een jaarlijkse cijns van twintig schelling en een recognitiecijns van één aam wijn.
Origineel
A. Maastricht, HCL, toegangsnr. 14.B001, archief Kapittel van Onze Lieve Vrouw te Maastricht, 1096-1796, inv. nr. 580. Gelinieerd. Beschadigd met tekstverlies.
Aantekeningen op de achterzijde: 1o door 14e-eeuwse hand: [***] XX solidos in [E]pyphania (hierna et aangevuld door 18e-eeuwse hand), [***] [sol]vendum (hierna de aangevuld door 18e-eeuwse hand). – 2o door 18e-eeuwse hand: Littera de 20 (boven het doorgestreepte decem) solidis de anno 1107.
Bezegeling: één ingehangen bevestigd zegel, dat niet aangekondigd is, namelijk: S1 van Steppo, beheerder van de financiën van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, van bruine was, beschadigd. Voor een beschrijving en afbeelding van S1, zie Venner, ‘Zegels’, 381, nr. 26.
Afschrift
Niet voorhanden.
Uitgave
Niet eerder uitgegeven.
Regesten
Haas, Chronologische lijst, 21, nr. 9. – Idem, Inventaris Onze-Lieve-Vrouw, 140, nr. 580. – DiBe ID 12578.
Datering
Het gebruik van de kerststijl in het bisdom Luik is verondersteld. De terminus ante quem wordt nader bepaald door het einde van de opgegeven vijftiende indictie, die loopt tot 23 september 1107.
Tekstuitgave
Bij ontstentenis van een afschrift kunnen de lacunes niet overal worden aangevuld.
partners
donateurs












