Korte samenvatting
Magister L. van Villers, plaatsvervanger van Otto (van Gulik), aartsdiaken van Luik, beveelt de priester van Herk-de-Stad zijn parochianen op straffe van excommunicatie aan te sporen tot voldoening van alle tienden vóór medio mei aan het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, zoals vastgelegd in de uitspraak van het hof (van Luik) door magister Marcoald (van Modena), aartsdiaken van Luik.
Latijnse tekst van de oorkonde
Magistera L. de Vilari, vices agens viri venerabilis domini Ottonis, Dei gratia Leodiensis archidiaconi, presbitero de Wostherke salutem in Domino.
Cum iudicatum et sententiatumb sit in concilio Sancti Trudonis per fratres eiusdem concilii ad instantiam virorum venerabilium decani et capituli ecclesie Beate Marie Traiectensis contra parrochianos de Wostherke quod ipsi parrochiani tenentur de iure communi et antiqua consuetudine, ipsius concilii approbata et hactenus observata, ad solutionem decime omnium fructuum qui rore et pluvia irrigantur et sole et vento desiccantur, videlicet ad decimam lane agnorum, vitulorum, dummodo dicti decanus et capitulum habeant in dicta villa taurum bannalem, pullorum, anserum, equorum, viciarum et graminum que antequam ad maturitatem pervenerant per pecora comeduntur, et ad decimam apum itaque inde solvatur undecimus denarius et ad decimam wesdri itaque inde solvatur quintusdecimus torcellus, et breviter et simpliciter ad decimam omnium fructuum aliorum, prout in litteris curiec viri quondam venerabilis bone memorie magistri Machualdi, Dei gratia Leodiensis archidiaconi et predecessoris nostri domini, plenius de verbo ad verbum vidimus contineri, quibus litteris nos fidem adhibentes vobis precipiendo mandamus quatinus dictos parrochianos omnes et singulos auctoritate nostra diligenter moneatis ut dictis decano et capitulo ad quos decime dicte parrochie dinoscuntur pertinere, de ipsis decimis, prout superius est expressum, infra medium maii instantis satisfaciant. Alioquin vos eos qui mandato nostro se opposuerint in hac parte, specialiter de quibus vobis constiterit et generaliter omnes illos qui fraudem scienter in solutione dictarum decimarum commiserint, quos extunc excommunicamus, denuntient excommunicatos nec eos absolvatis sine nostro mandato speciali.
Datum anno Domini Mo ducentesimo LXXo quarto, feria quarta post dominicam Misericordia.
Reditte litteras sigillatas in signum exequtionis presentis mandati, nomina illorum qui se excommunicari ob hoc permiserint, nobis rescribendumd.
C0304
a vergrote initiaal A.
b hierna doorgestreepte letter door schrijfhand A.
c bovengeschreven door schrijfhand A.
d hierna sluitingsteken A.
Nederlandse vertaling
Magister L. van Villers, plaatsvervanger van Otto, aartsdiaken van Luik, maakt aan de priester van Herk-de-Stad bekend dat de broeders van het concilie van Sint-Truiden op aandrang van deken en kapittel van de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Maastricht tegen de parochianen van Herk-de-Stad geoordeeld en gevonnist hebben dat zij op grond van het algemeen recht en de oude gewoonte, goedgekeurd door het concilie en tot dusverre in acht genomen, gehouden zijn tot het voldoen van de tiend van alle vruchten die door dauw en regen worden bewaterd en door zon en wind worden drooggemaakt, te weten de tiend van lamswol, van kalveren, mits deken en kapittel in Herk-de-Stad een bannale stier houden, van kippen, van ganzen, van paarden, van peulvruchten en van de grassen die door het vee worden gegeten voor ze volwassen zijn, en tot de bijentiend op een dusdanige wijze dat daarover de elfde penning wordt betaald, en tot de tiend op de wede een vijftiende bundel; kort en goed tot de tiend op alle andere vruchten, zoals magister L. het woord voor woord in de oorkonde van het hof van wijlen magister Marcoald, aartsdiaken van Luik en voorganger van Otto, heeft gezien. En omdat hij aan deze oorkonde vertrouwen hecht, beveelt hij de priester van Herk-de-Stad alle parochianen dringend aan te sporen om aan deken en kapittel die deze tienden van deze parochie bezitten, volledige voldoening te geven van deze tienden, zoals hiervoor is gezegd, vóór het midden van de aankomende maand mei. In het andere geval moet de priester van Herk-de-Stad de personen die zich tegen dit mandaat hebben verzet openlijk als geëxcommuniceerden aanwijzen en hij mag hen niet vrijspreken zonder speciaal mandaat van magister L. van Villers; dit geldt in het bijzonder voor degenen bij wie het voor de priester is vastgesteld en in het algemeen al degenen die willens en wetens bedrog hebben gepleegd bij het voldoen van deze tienden, die vanaf dat moment zullen worden geëxcommuniceerd.
Gegeven op 18 april 1274.
Magister L. van Villers beveelt de priester van Herk-de-Stad de oorkonde bezegeld terug te sturen ten teken van de uitvoering van dit mandaat en de namen van degenen die zich hierom hebben laten excommuniceren moeten schriftelijk aan hem worden medegedeeld.
Nadere toelichting
Lees meerpartners
donateurs
