Korte samenvatting
Schepenen van Maastricht oorkonden dat Elisabeth, echtgenote van Robert, en hun kinderen met instemming van Robert een jaarlijkse cijns van tien schelling Luiks, gevestigd op drie huizen en aangrenzende erven (te Maastricht), dichtbij het Brouwhuis van de Ridder, hebben verkocht ten behoeve van Garsilius, pastoor van de Sint-Joriskerk te Maastricht.
Latijnse tekst van de oorkonde
Nosa Gerardus Goismari et Franco de Ruffo Clypeo, scabini Traiectenses, protestamur quod coram nobis personaliter constituta Elyzabeth, uxor Roberti, et eorundem pueri deb voluntate et concensuc eiusdem Roberti iure hereditario vendiderunt, effestucaverunt et sollempniter renunciaverunt ad opus domini Garsilii, investiti ecclesie Sancti Georgii in Traiecto, Leodiensis dyocesis, et illorum quibus relinquere voluerit decem solidos Leodiensis annui census, quos ei accipere assingnaveruntd in perpetuo super tribus mansionibus et areis annexis, sitis penes cambam, dictam Cambam Militis, de quibus unam inhabitat Elyzabeth dicta de Mofort, reliquas vero duas domus predictas Rutgerus, novercus eiusdem Roberti, tenet et possidet talibus terminis persolvendis, videlicet pro una media parte ad Nativitatem beati Iohannis Baptiste et alia residua parte ad Nativitatem Domini. Et tantum fecerunt quod per omnia satisfactum fuerat eidem investito et illis quibus relinquere voluerit tempore effestucationis, tali adiecta conditione quod si in eisdem mansionibus esset defectus, quod extunc idem investitus recursum habere potest ad omnia bona eiusdem Elyzabeth quoad plenariam solutionem census predicti. Et promisit dicta Elyzabeth de filia eius, Elyzabeth, que nondum ad annos discretionis pervenit, talem habere et ad hoc inducere quod dictum censum ad opus dicti investiti effestucabit et renunciabit dum ad annos nubiles et ad tempus mature etatis dinoscitur pervenisse. Warandiam enim prestare et omnes iustas querelas deponere infra annum et diem dicta venditrix prefato promisit. Et ad hoc faciendum dicta Elyzabeth, Rutgerus predictus et uxor sua Elyzabeth similiter omnia bona eorundem que nunc in presenti habent vel deinceps habere poterunt, titulo pingnorise obligaverunt.
Datum feria tercia post Annunciationem beate Virginis gloriose, anno Domini Mo CCo LXXXmo octavo.
a vergrote initiaal A.
b d verbeterd uit v door schrijfhand A.
c aldus A, lees consensu.
d aldus A, lees assignaverunt.
e aldus A, lees pignoris.
Nederlandse vertaling
Gerard, zoon van Gosmar, en Frank van Rufus Clippeus, schepenen van Maastricht, maken bekend dat ten overstaan van hen Elisabeth, echtgenote van Robert, en hun kinderen met instemming van Robert een jaarlijkse erfcijns van tien schelling Luiks hebben verkocht ten behoeve van Garsilius, pastoor van de Sint-Joriskerk te Maastricht, en van degenen aan wie deze cijns is nagelaten. Deze cijns is eeuwig gevestigd op drie huizen en de aangrenzende erven, gelegen achter het brouwhuis, genaamd het Brouwhuis van de Ridder, waarvan een deel te ontvangen is uit het woonhuis Elisabeth van Montfort op 24 juni, het andere uit twee huizen van Rutger, stiefvader van Robert, op Kerstmis. En zij hebben zoveel gedaan dat ten tijde van de afstand in alle opzichten aan de pastoor en aan degenen aan wie hij de cijns zou willen nalaten is voldaan, onder de voorwaarde dat indien in een van de huizen een tekort zou zijn, dat de pastoor dan verhaal kan halen op alle goederen van Elisabeth totdat de cijns geheel is voldaan. Elisabeth heeft beloofd dat zij haar minderjarige dochter Elisabeth ertoe zal brengen om afstand te doen van deze cijns ten behoeve van de pastoor, wanneer zij de huwbare leeftijd bereikt en meerderjarig wordt. Elisabeth, de verkoopster, heeft beloofd vrijwaring te verstrekken aan de pastoor en zij zal alle rechtmatige klachten binnen jaar en dag afdoen. En om dit te doen hebben Elisabeth, Rutger en zijn echtgenote Elisabeth al hun goederen die zij nu hebben en in de toekomst zullen hebben als onderpand gesteld.
Gegeven op 30 maart 1288 (of 29 maart 1289).
Nadere toelichting
Lees meerSchepenen van Maastricht oorkonden dat Elisabeth, echtgenote van Robert, en hun kinderen met instemming van Robert een jaarlijkse cijns van tien schelling Luiks, gevestigd op drie huizen en aangrenzende erven (te Maastricht), dichtbij het Brouwhuis van de Ridder, hebben verkocht ten behoeve van Garsilius, pastoor van de Sint-Joriskerk te Maastricht.
Origineel
A. Maastricht, HCL, toegangsnr. 14.B001, archief Kapittel van Onze Lieve Vrouw te Maastricht, 1096-1796, inv. nr. 642.
Aantekeningen op de achterzijde: 1o door 14e-eeuwse hand: Beati Stephani. – 2o door 15e-eeuwse hand: Beati Stephani.
Bezegeling: één uithangend bevestigd zegel, dat niet aangekondigd is, namelijk: S2 van Frank van Rufus Clippeus, schepen van Maastricht, van groene was, beschadigd; en één bevestigingsplaats, vermoedelijk voor het niet aangekondigde zegel van Gerard, zoon van Gosmar, schepen van Maastricht (LS1). Voor een beschrijving en afbeelding van S2, zie Venner, ‘Maastrichtse schepenzegels’, 174-175, afb. 39.
Afschrift
B. eind 13e/begin 14e eeuw, Maastricht, HCL, toegangsnr. 14.B001, Kapittel van Onze Lieve Vrouw te Maastricht, 1096-1796, inv. nr. 415-2, afschrift op perkament, naar A.
Uitgave
a. Nève, De dertiende-eeuwse schepenoorkonden, 71-72, nr. 1288.03.30, naar A.
Regesten
Franquinet, Beredeneerde inventaris O.L.V. te Maastricht I, 65, nr. 31 (gedateerd 1288 april 7). – Doppler, ‘Schepenbrieven kapittel van O.L. Vrouw’, 165, nr. 4 (gedateerd 1288 maart 30). – Haas, Chronologische lijst, 84, nr. 222 (gedateerd 1288 maart 30). – Idem, Inventaris Onze-Lieve-Vrouw, 149, nr. 642 (gedateerd 1288).
Datering
Het gebruik van de paasstijl in het bisdom Luik is verondersteld, zie Camps, ONB I, XXI, en Dillo en Van Synghel, ONB II, XVII. In het paasjaar 1288 komt de dinsdag na Maria-Boodschap twee maal voor, namelijk op 30 maart 1288 en op 29 maart 1289. De oorkonde kan dus zowel in 1288 als 1289 worden gedateerd.
Ontstaan
Onderhavige oorkonde is geschreven door een scriptor die schepenoorkonden van Maastricht mundeert en kan worden gelokaliseerd in het milieu van de schepenbank van Maastricht, zie hiervoor Collectie Onze-Lieve-Vrouwekapittel, nr. 34.
partners
donateurs












