Korte samenvatting
Schepenen van Maastricht oorkonden dat Reinier (Rufus), zoon van Frank Proost, een aantal week- en jaarcijnzen die hem als allodiaal goed toekomen, heeft verkocht aan Gerard de Mayo, schepen van Maastricht, ten behoeve van het altaar van het Heilig Kruis in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Maastricht.
Latijnse tekst van de oorkonde
Nosa Iohannes Sueuus et Robertus de Moneta, scabini Traiectenses, protestamur quod coram nobis personaliter constitutus Renerus, filius Franconis dicti Prost, iure hereditario vendidit Gerardo de Mayo, nostro conscabino, ad opus altaris Sancte Crucis in mediob ecclesie Sancte Marie Traiectensis siti, quartam partem bonorum ipsum contingentem pecierumc inferius scriptarum loco allodii accipiendarum, scilicet de tribus obolis Leodiensis septimanatid, capone et gallinna ad Nativitatem Domini ad Theodericum dictum Tonree; item de tribus obolis septimanatim Leodiensis, capone et gallinna ad Nativitatem Domini ad Iuttam, relictam Ottonis, balistarii; item ad Willelmum, fabrum, in Foro Seresorum, septimanatim de denario Leodiensis et ad Nativitatem Domini de duabus gallinnis, et de tribus denariis septimanatim Leodiensis, et ad Nativitatem Domini de duobus caponibus ad Arnoldum, fabrum. Et eandem quartam [par]tem predictorum bonorum pecierumc superius scriptarum idem Renerus ad opus predicti altaris effestuvavit et sollempniter renunciavit et tantum fecit quod per omnia satisfactum fuerat predicto altari tempore effestucationis. Varandiamf enim prestare et omnes iustas querelas deponere infra annum et diem deinceps Renerus prefato Gerardo promisit et hoc super quartam partem domusg lapideeg dicteg constatuih accepit. Condictum est etiam si dicta quarta pars predictorum bonorum infra annum et diem evinceretur, quod vulgo dicitur bescodden, quod extunc dictus Gerardus censum presentis anni reservabit et nichilominusi dictus Renerus quartam partem predictorum bonorum infra quatuor annos continuos et immediate sequentes, computatos a data littere presentis, evincere seu quitare potest pro quinque marchis Leodiensis.
Actum dominica qua cantatur Reminiscere, anno Domini Mo CCo nonagesimo.
a vergrote initiaal A.
b m verbeterd uit e door schrijfhand A.
c aldus A, lees peciarum.
d aldus A, lees septimanatim.
e lees mogelijk Toure.
f aldus A, lees warandiam.
g aldus A, het stenen huis is niet eerder genoemd.
h aldus A, lees constitui.
i ic verbeterd uit andere letters door schrijfhand A.
Nederlandse vertaling
Jan Suevus en Robert de Moneta, schepenen van Maastricht, maken bekend dat ten overstaan van hen Reinier, zoon van Frank Proost, een vierde deel dat hem toekomt van de hierna beschreven goederen, te ontvangen als allodiaal goed, erfrechtelijk heeft verkocht aan Gerard de Mayo, schepen van Maastricht, ten behoeve van het altaar van het Heilig Kruis, in het midden van de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Maastricht, namelijk (een vierde deel van) drie obolen Luiks wekelijks en één kapoen en één kip op Kerstmis, gevestigd op Dirk Tonre, van drie obolen Luiks wekelijks en één kapoen en één kip, op Kerstmis, gevestigd op Jutta, weduwe van Otto, wapensmid, van één penning Luiks wekelijks en twee kippen op Kerstmis, gevestigd op Willem, smid, op de Kersenmarkt, en van drie penning Luiks wekelijks en twee kapoenen op Kerstmis, gevestigd op Arnoud, smid. Reinier heeft afstand gedaan van dit vierde deel van de hiervoor beschreven goederen ten behoeve van het genoemde altaar en hij heeft zoveel gedaan dat ten tijde van de afstand aan alle eisen is voldaan aan het altaar. Hij heeft aan Gerard beloofd vrijwaring te verstrekken en alle rechtmatige klachten binnen jaar en dag af te doen en hij heeft aanvaard dat dit op het vierde deel van het genoemde stenen huis is gevestigd. Ook is overeengekomen dat, indien het vierde deel van de genoemde goederen binnen jaar en dag zal worden uitgewonnen, wat in de volkstaal bescodden wordt genoemd, dat Gerard vanaf dat moment de cijns van het lopende jaar voor zich zal houden en Reinier niettemin het vierde deel van de goederen binnen vier aaneengesloten jaren, gerekend vanaf de dag van de oorkonde, kan uitwinnen of lossen voor vijf mark Luiks.
Gedaan op 18 maart 1291.
Nadere toelichting
Lees meerSchepenen van Maastricht oorkonden dat Reinier (Rufus), zoon van Frank Proost, een aantal week- en jaarcijnzen die hem als allodiaal goed toekomen, heeft verkocht aan Gerard de Mayo, schepen van Maastricht, ten behoeve van het altaar van het Heilig Kruis in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Maastricht.
Origineel
A. Maastricht, HCL, toegangsnr. 14.B001, archief Kapittel van Onze Lieve Vrouw te Maastricht, 1096-1796, inv. nr. 1643a. Beschadigd. Getransfigeerd aan de oorkonden d.d. 1291.06.01 en 1300.07.11.
Aantekeningen op de achterzijde: 1o door 14e-eeuwse handen: Heynen huys van Hamont mit sine tubehore ende tguet tegen den Ketel; tertia et quarta. – 2o door 15e-eeuwse hand: [***] nunc Godefridi de Gronsele (slechts onder kwartslamp leesbaar).
Bezegeling: twee uithangend bevestigde zegels, die aangekondigd zijn, namelijk: S1 tweede zegel van Jan Suevus, schepen van Maastricht, van bruine was, beschadigd. – S2 van Robert de Moneta, schepen van Maastricht, van bruine was, beschadigd. Voor een beschrijving en afbeelding van S1 en S2, zie Venner, ‘Maastrichtse schepenzegels’, 172-173, afb. 24, en 174-175, afb. 36.
Afschrift
Niet voorhanden.
Uitgave
a. Nève, De dertiende-eeuwse schepenoorkonden, 83-84 (met onvolledige vertaling), nr. 1291.03.18, naar A.
Regesten
Franquinet, Beredeneerde inventaris O.L.V. te Maastricht I, 66-67, nr. 33. – Doppler, ‘Schepenbrieven kapittel van O.L. Vrouw’, 166-167, nr. 7. – Haas, Chronologische lijst, 90, nr. 242.
Lokalisering
Een van de dorsale aantekeningen vermeldt ‘tguet tegen den Ketel’. Blijkens Franquinet, Beredeneerde inventaris O.L.V. te Maastricht I, 174, nr. 146, lag het huis ‘Ten Ketele’ of ‘In den Ketel’ op de Grote Markt te Maastricht.
Datering
Het gebruik van de paasstijl in het bisdom Luik is verondersteld, zie Camps, ONB I, XXI, en Dillo en Van Synghel, ONB II, XVII.
Ontstaan en samenhang
Onderhavige oorkonde is geschreven door een scriptor die schepenoorkonden van Maastricht mundeert en kan worden gelokaliseerd in het milieu van de schepenbank van Maastricht, zie hiervoor Collectie Onze-Lieve-Vrouwekapittel, nr. 34.
Voor de getransfigeerde oorkonden d.d. 1291 juni 1 en 1300 juli 11, zie hierna Collectie Onze-Lieve-Vrouw, nrs. 48 en 60.
Tekstuitgave
Het onderscheid tussen c en t is niet altijd goed zichtbaar.
partners
donateurs











