Korte samenvatting
Arnoud, proost van het Sint-Gereonkapittel te Keulen en het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, schenkt de obedientia van Herk-de-Stad die hem krachtens zijn proosdijschap toebehoort, aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk ten behoeve van het dagelijks gebruik van de broeders aldaar.
Latijnse tekst van de oorkonde
Egoa Arnoldus, Dei gratia Sancti Gereonis in Colonia et Beate Marie in Traiecto, Leodiensis diocesis, prepositus, profiteor per litteras presentes et protestor me contulisse dicte ecclesie Sancte Marie Traiectensis ob reverentiam beate Virginis obedientiam de Wstherke cum omnibus appenditiis suisb, que ratione prepositure eiusdem ecclesie mei iuris liberaliter erat conferre ad usus cotidianosc fratrum presentium pacifice in perpetuum possidendam, reservato tamen michi et prepositis qui michi succedunt iure eandem ecclesiam de Wstherke iuxta voluntatem conferentis liberaliter conferendi.
In cuius facti testimonium hiis litteris cumd sigillo dicte ecclesie sigillum meum appendi.
Actum et datum mense maio, anno Dominie Mo CCo tricesimosecundo, indictione quintaf.
a vergrote initiaal A1 en A2.
b hierna salvo iure Godefridi dicti Kidel, nunc eam possidentis A2 en CDF.
c cottidianos A2.
d op rasuur A1.
e vanaf Domini tot en met indictione gedeeltelijk onder de pliek A2.
f onder de pliek, hierna sluitingsteken A1 en A2.
Nederlandse vertaling
Arnoud, proost van Sint-Gereon te Keulen en Onze-Lieve-Vrouw te Maastricht, verklaart dat hij uit eerbied voor de Moeder van God de obedientia van Herk-de-Stad met alle aanhorighedeng, waarvan hij uit hoofde van de proosdij van de Onze-Lieve-Vrouwekerk het recht had om ze vrijelijk te schenken, heeft overgedragen aan die kerk voor de dagelijkse behoeften van de huidige broeders, onder voorbehoud echter van zijn recht en dat van zijn opvolgers om de kerk van Herk-de-Stad vrijelijk over te dragen volgens de wil van degene die overdraagt.
Arnoud en de Onze-Lieve-Vrouwekerk hebben bezegeld.
Gedaan en gegeven in mei 1232.
g behalve het recht van Godfried Kidel, die nu de prebende bezit.
Nadere toelichting
Lees meerArnoud, proost van het Sint-Gereonkapittel te Keulen en het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, schenkt de obedientia van Herk-de-Stad die hem krachtens zijn proosdijschap toebehoort, aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk ten behoeve van het dagelijks gebruik van de broeders aldaar.
Originelen
A1. Maastricht, HCL, toegangsnr. 14.B001, archief Kapittel van Onze Lieve Vrouw te Maastricht, 1096-1796, inv. nr. 909-1. Gelinieerd. Licht beschadigd zonder tekstverlies.
Aantekeningen op de achterzijde: 1o door 15e-eeuwse hand: Collatio obedientie de Wstherke. – 2o door 17e-eeuwse hand: Littere donationis decime de Herck de anno 1232. – 3o door 18e-eeuwse hand: 1232.
Bezegeling: twee uithangend bevestigde zegels, die aangekondigd zijn, namelijk: S1 van Arnoud, proost van de Sint-Gereonkerk te Keulen en van de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Maastricht, van bruine was, beschadigd. – S2 van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, van groene was, beschadigd. Voor een beschrijving en afbeelding van S1 en S2, zie Venner, ‘Zegels’, 382, nr. 27 en 380, nr. 24.
A2. Ibidem, idem, inv. nr. 909-2. Licht beschadigd zonder tekstverlies.
Aantekeningen op de achterzijde: 1o door 15e-eeuwse hand: Collatio obedientie de Wstherke. – 2o door 17e-eeuwse hand: Littere donationis decime de Herck de anno 1232. – 3o door 18e-eeuwse hand: 1232.
Bezegeling: twee uithangend bevestigde zegels, die aangekondigd zijn, namelijk: S1 van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, van groene was, beschadigd. – S2 van Arnoud, proost van het Sint-Gereonkapittel te Keulen en het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, van groene was, beschadigd. Voor een beschrijving en afbeelding van S1 en S2, zie Venner, ‘Zegels’, 380, nr. 24 en 382, nr. 27.
Afschriften
B. 1246 april 16, Maastricht, HCL, toegangsnr. 14.B001, archief Kapittel van Onze Lieve Vrouw te Maastricht, 1096-1796, inv. nr. 912, vidimus door deken en kapittel van Sint-Servaas te Maastricht, Marsilius, abt, en convent van Kloosterrade alsmede deken en kapittel van de kerk van Tongeren, naar A1. – C. 17e eeuw, Ibidem, idem, inv. nr. 55, los afschrift, gecollationeerd, naar A2. – D. vóór 1767, Ibidem, idem, inv. nr. 909, los afschrift, gecollationeerd, naar A2. – E. vóór 1767, Ibidem, idem, inv. nr. 909, los afschrift, gecollationeerd, naar A1. – F. 1767, Ibidem, idem, inv. nr. 32 (cartularium) = Registrum documentorum insignis ecclesia collegiata Beatae Mariae Virginis Traiecti ad Mosam, continens bullas pontificias, diplomata, fundationes, acquisitiones, transactiones et sententias praefatam ecclesiam concernentia. Tomus I ab anno 1096 usque 1599, collectum anno 1767, pag. 18, onder de rubriek: Anno 1232 maii, donatio obedientiae seu decimae de Herck per Arnoldum, praepositum huius ecclesiae, Stipale dominorum, folio 57, Stipale privilegiorum, fol. 121, door Nicolaas Vincent, kanunnik van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, gewaarmerkt door C. Frederix, openbaar notaris, naar D. – G. 1767, Ibidem, idem, inv. nr. 32 (cartularium) = Registrum documentorum insignis ecclesia collegiata Beatae Mariae Virginis Traiecti ad Mosam, continens bullas pontificias, diplomata, fundationes, acquisitiones, transactiones et sententias praefatam ecclesiam concernentia. Tomus I ab anno 1096 usque 1599, collectum anno 1767, pag. 18, onder de rubriek: Anno 1232 maii, donatio obedientiae seu decimae de Herck per Arnoldum, ut supra, Stipale dominorum, folio 57, Stipale privilegiorum, fol. 121, door Nicolaas Vincent, kanunnik van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, gewaarmerkt door C. Frederix, openbaar notaris, naar E.
Uitgaven
a. Franquinet, Beredeneerde inventaris O.L.V. te Maastricht I, 19, nr. 10, naar A1. – b. DiBe ID 19266, naar a.
Regesten
Wauters, Table chronologique IV, 148. – Joerres, Urkundenbuch St. Gereon, 85, nr. 84. – Coenen, Limburgsche Oorkonden II, 19, nr. 1059. – Haas, Chronologische lijst, 40, nrs. 73 en 74. – Idem, Inventaris Onze-Lieve-Vrouw, 190, nr. 909 (gedateerd 1232). – DiBe ID 32536 (van A2).
Samenhang
Voor de bevestiging van onderhavige oorkonde door Jan van Eppes, bisschop van Luik, Jacob (van Lotharingen), proost, Jan, deken, de aartsdiakens en het domkapittel van Luik d.d. 1234 april 5, zie hierna Collectie Onze-Lieve-Vrouwekapittel, nr. 14.
Ontstaan en tekstuitgave
A1 en A2 zijn niet door dezelfde hand geschreven. Onderstaande tekst is gebaseerd op A1 met de varianten van A2 in het notenapparaat. Het onderscheid tussen c en t is niet altijd goed zichtbaar.
partners
donateurs















