Korte samenvatting
Arnoud, proost van het Sint-Gereonkapittel te Keulen en het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, schenkt de obedientia van Bemelen, Heugem, Sint-Pieter en Wyck, die hem krachtens zijn proosdijschap toebehoort, aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk ten behoeve van het dagelijks gebruik van de broeders aldaar.
Latijnse tekst van de oorkonde
Ina nomine Domini, amen.
Arnoldus, Dei gratia Sancti Gereonis in Colonia Sancteque Marie in Traiecto, Leodiensis diocesis, prepositus, universis Christi fidelibus tam futuris quam presentibus cognoscere veritatem.
Dignum est et omni rationi consentaneum, cum sit labilis memoria hominum, quod res gesta sollempniter litterarum testimonio roboretur.
Eapropter ego, Arnoldus, inopie canonicorum dicte ecclesie Sancte Marie in Traiecto modis omnibus consulere cupiens ob reverentiam Dei Genitricis et pro remedio anime mee et antecessorum meorum obedientiam quandam ratione prepositure dicte ecclesie mee donationis existentem, que singulis annis viginti solidos Leodiensis monete persolvere consuevit, liberaliter et de mera voluntate contuli sepedicte ecclesie Sancte Marie in Traiecto in perpetuum possidendam, ita tamen quod iidem viginti solidi in quatuor sollempnitatibus beate Virginis Marie in quatuor partes, eque divisi inter canonicos qui missis predictarum sollempnitatum personaliter intersunt, proporcionaliter distribuantur; et quatuor ville dicte ecclesie, Bemelen scilicet et Hogeim, villa Sancti Petri et Wich prope Traiectum, dicte obedientie nomine dictos viginti solidos persolvunt.
Testes huius donationis sunt: Iohannes, decanus Xanctensis, Egidius, canonicus Sancti Gereonis Coloniensis, Salomon, clericus meus; de capitulo: R., decanus, W., cantor, H., scolasticus, Godefridus Kidel, magister Winricus et alii quamplures. In cuius facti testimonium presenti pagine sigillum meum appendi et ad petitionem ipsius ecclesie et ad maiorem istius facti confirmationem ecclesie Beati Seruatii in Traiecto et dicte ecclesie Beate Marie sigilla sunt appensa.
Actum et datum mense septembri, anno Domini Mo CCo tricesimo tercio, venerabili patre nostro domino Iohanne episcopo ecclesiam Leodiensem feliciter gubernante, indictione sextab.
a vergrote en versierde initiaal A.
b hierna sluitingsteken A.
Nederlandse vertaling
Arnoud, proost van Sint-Gereon te Keulen en Onze-Lieve-Vrouw te Maastricht, maakt bekend dat hij, omdat hij op alle manieren wil voorzien in het gebrek van de kanunniken van Onze-Lieve-Vrouw, uit eerbied voor de Moeder van God en voor zijn zielenheil en dat van zijn voorgangers een zekere obedientia, waarvan hij uit hoofde van het proosdijschap van de Onze-Lieve-Vrouwekerk het recht had om ze te schenken en die jaarlijks twintig schelling Luiks placht uit te betalen, vrij en uit zuivere wil heeft geschonken aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk om deze eeuwig te bezitten; de twintig schelling moeten bij vier feestdagen van de heilige Maagd Maria in vier delen, gelijkelijk verdeeld tussen de kanunniken die bij de missen van die feestdagen persoonlijk aanwezig zijn, proportioneel worden uitgekeerd. En de vier dorpen van de Onze-Lieve-Vrouwekerk, namelijk Bemelen, Heugem, Sint-Pieter en Wyck bij Maastricht, betalen uit naam van de genoemde obedientia die twintig schelling.
Getuigen zijn: Jan, deken van Xanten, Gillis, kanunnik van Sint-Gereon te Keulen, Salomon, clericus van Arnoud; van het (Onze-Lieve-Vrouwe)kapittel: R., deken, W., voorzanger, H., scholaster, Godfried Kidel, magister Winrik en verscheidene anderen. Arnoud, de Sint-Servaaskerk te Maastricht en de Onze-Lieve-Vrouwekerk hebben bezegeld.
Gedaan en gegeven in september 1233, tijdens het episcopaat van Jan, bisschop van Luik.
Nadere toelichting
Lees meerArnoud, proost van het Sint-Gereonkapittel te Keulen en het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, schenkt de obedientia van Bemelen, Heugem, Sint-Pieter en Wyck, die hem krachtens zijn proosdijschap toebehoort, aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk ten behoeve van het dagelijks gebruik van de broeders aldaar.
Origineel
A. Maastricht, HCL, toegangsnr. 14.B001, archief Kapittel van Onze Lieve Vrouw te Maastricht, 1096-1796, inv. nr. 910. Gelinieerd.
Aantekeningen op de achterzijde: 1o door 15e-eeuwse handen: Littera obedientie de (hierna XX doorgestreept) 20 solidis quos contulit prepositus (daaronder door andere hand) in IIII festivitatibus beate Marie distribuendis (aangevuld door 17e-eeuwse hand): de anno 1233. – 2o door 18e-eeuwse hand: 1233. – 3o door 18e-eeuwse hand: Littera de 20 solidis de anno 1233.
Bezegeling: één uithangend bevestigd zegel, dat aangekondigd is, namelijk: S2 van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, van bruine was, beschadigd; en één bevestigingsplaats voor het aangekondigde zegel van Arnoud, proost van de Sint-Gereonkerk te Keulen en de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Maastricht (SD1). Voor een beschrijving en afbeelding van S2, zie Venner, ‘Zegels’, 380, nr. 24.
Afschrift
B. 1767, Maastricht, HCL, toegangsnr. 14.B001, archief Kapittel van Onze Lieve Vrouw te Maastricht, 1096-1796, inv. nr. 32 (cartularium) = Registrum documentorum insignis ecclesia collegiata Beatae Mariae Virginis Traiecti ad Mosam, continens bullas pontificias, diplomata, fundationes, acquisitiones, transactiones et sententias praefatam ecclesiam concernentia. Tomus I ab anno 1096 usque 1599, collectum anno 1767, pag. 19, onder de rubriek: Anno 1233 septembris, donatio per Arnoldum, praepositum, obedientiae 4 villarum Bemelen, Heugem, Sancti Petri et Wijck, annue solventium 20 solidos, Stipale dominorum, fol. 5, 93, 201, 469, door Nicolaas Vincent, kanunnik van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, gewaarmerkt door C. Frederix, openbaar notaris, naar A.
Uitgaven
a. Franquinet, Beredeneerde inventaris O.L.V. te Maastricht I, 20-21, nr. 11 (gedateerd 1233 september), naar A. – b. DiBe ID 7689 (gedateerd 1233 september), naar a.
Regesten
Joerres, Urkundenbuch St. Gereon, 85, nr. 84 (gedateerd 1233 september). – Haas, Chronologische lijst, 42, nr. 79 (gedateerd 1233 september). – Idem, Inventaris Onze-Lieve-Vrouw, 190, nr. 910 (gedateerd 1233 september).
Datering
De terminus ante quem wordt nader bepaald door het einde van de opgegeven zesde indictie, die loopt tot 23 september 1233.
Samenhang
Voor de bevestiging van onderhavige oorkonde door Jan van Eppes, bisschop van Luik, Jacob (van Lotharingen), proost, Jan, deken, de aartsdiakens en het domkapittel van Luik d.d. 1234 april 5, zie hierna Collectie Onze-Lieve-Vrouwekapittel, nr. 14.
Tekstuitgave
Het onderscheid tussen c en t is niet altijd goed zichtbaar.
partners
donateurs












