Nummer 14

1234 april 5

type

Deel deze oorkonde

Korte samenvatting

Jan (van Eppes), bisschop van Luik, Jacob (van Lotharingen), proost, Jan, deken, de aartsdiakens en het domkapittel van Luik bevestigen en bekrachtigen op verzoek van Arnoud, proost van de kerken van Sint-Gereon te Keulen en Onze-Lieve-Vrouw te Maastricht, diens schenkingen van de obedientia van Herk-de-Stad, Bemelen, Heugem, Sint-Pieter en Wyck aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk.

Latijnse tekst van de oorkonde

Iohannes^a, Dei gratia Leodiensis episcopus, Iacobus, prepositus, Iohannes, decanus, archidiaconi totumque maioris ecclesie in Leodio capitulum universis presentes litteras inspecturis salutem in Eo qui est salus omnium.

Noverint universi quod nos collationes obedientiarum quas fecit dilectus noster Arnoldus, Sancti Gereonis in Colonia Sancteque Marie in Traiecto, Leodiensis dyocesis^b, prepositus, eidem ecclesie Sancte Marie in Traiecto ad augmentum prebendarum et ad usus cotidianos fratrum presentium eiusdem ecclesie, de quibus obedientiis una est in villa de Wstherke, salvo iure Godefridi dicti Kidel nunc possidentis, reservato etiam dicto preposito et prepositis qui sibi succedent iure eandem ecclesiam de Wstherke iuxta voluntatem conferentis liberaliter conferendi, et alia est in quatuor villis, videlicet in Bemele, in Hogeim, in villa Sancti Petri et Wich prope Traiectum, solventem^c annuatim viginti solidos Leodiensis, prout in litteris super hoc confectis et sigillo Arnoldi, prepositi predicti, sigillatis continetur, propter inopiam fratrum iam dicte ecclesie et ad petitionem ipsius prepositi approbamus et ratas habemus et sygillorum nostrorum munimineque appensione confirmamus.

Huic autem confirmationi testes affuerunt: Henricus, archidyaconus, de Bellomonte, Iohanes^d, decanus, Amaricus, cantor, Arnoldus de Hollant, Heribertus de Aquis et Sybodo, Sancti Adhelberti in Aquis prepositus, maioris eccle^e in Leodio canonicus, magister Hugo, canonicus et scolasticus Sancti^f Pauli Leodiensis, et alii quamplures.

Acta sunt hec anno ab incarnatione Domini M^o CC^o tricesimo quarto, mense aprili, feria quarta post Letare Iherusalem^g.

^a vergrote initiaal A.

^b bovengeschreven A.

^c aldus A, lees solvens.

^d aldus A, lees Iohannes.

^e aldus A, afkortingsteken ontbreekt, lees ecclesie.

^f slotletter verbeterd uit i longa A.

^g hierna sluitingsteken A.

Nederlandse vertaling

Jan, bisschop van Luik, Jacob (van Lotharingen), proost, Jan, deken, de aartsdiakens en het kapittel van de domkerk te Luik maken bekend dat zij wegens het gebrek van de broeders en op verzoek van Arnoud, proost van Sint-Gereon te Keulen en Onze-Lieve-Vrouw te Maastricht, de toewijzingen van de obedientia aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk goedkeuren, bekrachtigen en met hun zegels bevestigen die hij heeft gedaan ter vermeerdering van de prebenden en voor het dagelijks gebruik van de aanwezige broeders van die kerk. De ene obedientia ligt in Herk-de-Stad, met uitzondering van het recht dat Godfried Kidel nu bezit, terwijl ook aan proost Arnoud en de proosten die hem opvolgen het recht voorbehouden blijft om de kerk van Herk-de-Stad volgens de wil van de schenker vrij over te dragen; de andere obedientia ligt in Bemelen, Heugem, Sint-Pieter en Wyck bij Maastricht en betaalt jaarlijks twintig schelling Luiks, zoals in de hierover uitgevaardigde en door proost Arnoud bezegelde oorkonde wordt vermeld.

Als getuigen waren aanwezig: Hendrik van Beaumont, aartsdiaken, Jan, deken, Amarik, voorzanger, Arnoud van Holland, Herbert van Aken en Sibodo, proost van Sint-Adelbert te Aken, kanunnik van de domkerk te Luik, magister Hugo, kanunnik en scholaster van Sint-Paulus te Luik, en verscheidene anderen.

Gedaan op 5 april 1234.

Genoemde personen

No items found.

Genoemde locaties

No items found.

Uitgave

Onderstaande tekst zal niet worden vertaald bij het kiezen van een andere taal

1234 april 5

Origineel

A. Maastricht, HCL, toegangsnr. 14.B001, archief kapittel van Onze Lieve Vrouw te Maastricht, 1096-1796, inv. nr. 911.

Aantekeningen op de achterzijde: 1^o door 15^e-eeuwse hand: Littera donacionis decime de Herke. – 2^o door 17^e-eeuwse hand: Confirmationis de anno 1234. – 3^o door 18^e-eeuwse hand: 1234. – 4^o door andere hand: 105.

Bezegeling: twee uithangend bevestigde zegels, die aangekondigd zijn, namelijk: S1 van Jan van Eppes, bisschop van Luik, van groene was, beschadigd, met gaaf CS1. – S2 van het domkapittel van Luik, van groene was, beschadigd. Voor een beschrijving en afbeelding van S1 en S2, zie Venner, ‘Zegels’, 370-371, nr. 10 en 378, nr. 22.

Afschriften

B. 1246 april 16, Maastricht, HCL, toegangsnr. 14.B001, archief Kapittel van Onze Lieve Vrouw te Maastricht, 1096-1796, inv. nr. 912, vidimus door deken en kapittel van Sint-Servaas te Maastricht, Marsilius, abt, en convent van Kloosterrade alsmede deken en kapittel van de kerk van Tongeren, naar A. – C. 17^e eeuw, Ibidem, idem, inv. nr. 55, los afschrift, gecollationeerd, naar A. – D. 1767, Ibidem, idem, inv. nr. 32 (cartularium) = Registrum documentorum insignis ecclesia collegiata Beatae Mariae Virginis Traiecti ad Mosam, continens bullas pontificias, diplomata, fundationes, acquisitiones, transactiones et sententias praefatam ecclesiam concernentia. Tomus I ab anno 1096 usque 1599, collectum anno 1767, pag. 20, onder de rubriek: Anno 1234 aprilis, confirmatio per episcopum et capitulum cathedralis Leodiense donationis obedientiarum de Weustherck, Bemelen, Heugem, Sancti Petri et Wijck, Stipale dominorum, fol. 5, 57, 93, 202, 469, door Nicolaas Vincent, kanunnik van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht, gewaarmerkt door C. Frederix, openbaar notaris, naar A.

Uitgaven

a. Franquinet, Beredeneerde inventaris O.L.V. te Maastricht I, 21-22, nr. 12, naar A. – b. DiBe ID 19963, naar a.

Regesten

Wauters, Table chronologique IV, 211. – Coenen, Limburgsche oorkonden II, 29-30, nr. 1094. – Haas, Chronologische lijst, 42, nr. 80. – Lecomte, Regestes, 48-49, nr. 127. – Haas, Inventaris Onze-Lieve-Vrouw, 82, nr. 55.

Datering

Aangenomen is dat de bisschoppen van Luik omstreeks 1230 zijn overgegaan van kerst- naar paasstijl, zie Camps, ONB I, XXI. Blijkens de opgave in de datatio van het introitus Letare Jeruzalem in de maand april, is paasstijl hier echter uitgesloten. In 1235 valt Letare Jeruzalem immers midden in de maand maart, zodat deze oorkonde moet worden gedateerd naar kerststijl.

Ontstaan en samenhang

Voor de in onderhavige oorkonde vermelde schenkingen door Arnoud, proost van de kerken van Sint-Gereon te Keulen en Onze-Lieve-Vrouw te Maastricht, d.d. 1232 mei en 1233 september (1-23), zie respectievelijk hiervoor Collectie Onze-Lieve-Vrouwekapittel, nrs. 12 en 13. Blijkens de passage ‘salvo iure Godefridi dicti Kidel nunc possidentis’ is onderhavige oorkonde gebaseerd op A2 van de oorkonde d.d. 1232 mei.

Tekstuitgave

Het onderscheid tussen c en t is niet altijd goed zichtbaar.

Deel deze oorkonde

partners

donateurs

familie Beijer